Te Rōrahi
Ko te kaupapa nei, he tirotiro i te tikanga o te rōrahi, he tātai i te rōrahi o te poro-tapawhā hāngai, he tirotiro hoki i te hononga o te rōrahi me te horahanga papa.
- ka kōwhiri, ka whakamahi i te waeine e hāngai ana mō te roa, te horahanga, te rōrahi (kìtanga), te papatipu (taumaha), te paemahana, te koki me te wā;
- ka whakawhitiwhiti waeine māmā;
- ka whakamahi i ngā inenga tapa ki te whiriwhiri i te paenga me te horahanga o te tapawhā hāngai, me te rōrahi o te poro tapawhā hāngai;
- ka tuhi, ka whakamārama, ka whakamahi hoki i ngā momo wātaka me ngā mahere;
- ka mārama ki te whaitakenga o tētahi inenga.
- he aha te rōrahi me te horahanga papa o tētahi pouaka, me pēhea hoki e inea ai
- ki te rahi o te mm3, te cm3, me te m3, me te hononga o tētahi ki tētahi.
- ki te tātai i te rōrahi o tētahi poro-tapawhā hāngai
- ki te hoahoa raumata hei hanga i tētahi poro-tapawhā hāngai
| henemita pūtoru | cubic centimeter |
| horahanga mata | surface area |
| mita pūtoru | cubic metre |
| raumata | net |
| rōrahi | volume |
| poro-tapawhā hāngai | rectangular based prism |
- Ko te mahi tuatahi, he tirotiro i te rerekē o te ine i te horahanga tērā i te ine i te rōrahi.
Te mahi a te pouako He tauira kōrero mā te pouako Whakaaturia tētahi pouaka (pērā i tētahi pouaka hū), me tētahi kāri 1 cm2.
Whakawhitiwhiti kōrero mō te ine i te horahanga o ngā papa o te pouaka.He henemita pūrua tēnei. He tapawhā rite te āhua, kotahi henemita mā te kotahi henemita.
He aha te āhuatanga o te pouaka e taea ana te ine mā te whakamahi i te henemita pūrua? Ko te rahi o ngā mata (papa) o te pouaka, pērā i te taupoki.

Ko te kupu mō tēnā āhuatanga, ko te horahanga. Ka whakamahia he henemita pūrua hei ine i te horahanga o tētahi o ngā papa o te pouaka. Ko te tohu ko te cm2.
He aha ngā rautaki hei ine i te maha o ngā henemita pūrua ka taea ki te taupoki o te pouaka?Hoatu he mahi e kite ai koe mēnā kua mau i te ākonga te rautaki hei tātai horahanga. Whiriwhiria te horahanga o ngā mata katoa o te pouaka. Whakawhitiwhiti kōrero mō te ine i te rōrahi o te pouaka.
Whakaaturia tētahi henemita pūtoru (matono rite, 1 cm x 1 cm x 1 cm)Pēhea te rahi o roto i te pouaka? Ka taea te henemita pūrua te whakamahi hei ine i te rahi o roto? Kāore, nā te mea he papatahi te henemita pūrua, engari he whaitua kei roto i te pouaka. He whānui, he roa tō te āhua papatahi, engari he whānui, he roa, he teitei tō te pouaka.
Nō reira he aha hei ine i te rahi o roto i te pouaka? Ko te mataono rite.
He mataono rite tēnei, kotahi henemita te roa o ia tapa. Ka kīia he henemita pūtoru. Anei te tohu: 1 cm3.
Ko te mahi, he āta tirotiro e hia ngā henemita pūtoru ka taea ki roto i te pouaka. Kātahi koe ka mōhio ki te rahi o roto i te pouaka. Ko te kupu mō tēnā ko te rōrahi o te pouaka. He whakapotonga o te ‘rahi o roto’.
He aha ngā rautaki hei ine i te maha o ngā henemita pūtoru ka taea ki roto i te pouaka?
- Whakatakotoria he henemita pūtoru ki roto i te pouaka. Tatauria e hia ngā henemita pūtoru ka taea te kuhu ki roto.
- Inea te roa, te whānui me te teitei o te pouaka. Whakareatia.
Hoatu te Whārangi Mahi 1 (PDF, 117KB)hei whakaoti mā ngā ākonga. - Mō te roanga atu o te wiki ka huri haere ngā ākonga ki ngā poumahi e toru e whai ake nei.
Poumahi 1(PDF, 118KB)
Poumahi 2 (PDF, 87KB)
Poumahi 3 (PDF, 87KB)
Hei Whakawhānui:
Tirohia te hononga o te rōrahi me te kītanga (Arā, 1 000 cm3 = 1 rita)
Tirohia te rōrahi o ētahi atu āhua ahu-3, pērā i te rango, te poro-tapatoru rānei.
rōrahi (rango) = πp2t (r = pūtoro, t = teitei) |
rōrahi (poro tapatoru) = |
| Attachment | Size |
|---|---|
| TeRorahiWM1.pdf | 116.74 KB |
| TeRorahiPomahi1.pdf | 118.16 KB |
| TeRorahiPomahi2.pdf | 87.22 KB |
| TeRorahiPomahi3.pdf | 86.91 KB |
Similar Resources
He Kēmu Hākinakina
Ko ngā mahi i konei, he tirotiro i ngā momo huarahi e inea ai te rōrahi wai, he tūhura i tētahi kēmu hākinakina me te pūnaha whiwhinga mō taua kēmu, he tuhi kauwhata hoki.
Te Kītanga Me Te Papatipu
Ko tā te kaupapa nei, he tirotiro i ngā waeine o te rita (L) me te ritamano(mL) hei ine kītanga, me te hono ano o te kītanga o tētahi ipu ki te papatipu o te wai ka taea te whakauru ki taua ipu. Tāpiri atu ki tēnā, ko te hononga o te kītanga (l/mL) ki te rōrahi o tētahi mataono (cm3).
Te Ine I Te Roa
Ko te kaupapa nei, he āta tirotiro i ngā waeine ngahuru mō te roa, te hononga o tētahi ki tētahi, te whakamahi i ngā taputapu ine, me te whakatau tata i te roa o tētahi mea. Ka whai wāhi mai ko te mitamano, te mitarau, me te mita. Ko te tuhi hoahoa/mahere āwhata tētahi o ngā mahi.


ptr (p = 